Απάντησή -Η μίμηση είναι η ειλικρινέστερη μορφή κολακείας.
όμως- Το να ακούς, όχι το να μιμείσαι, ίσως είναι η ειλικρινέστερη μορφή κολακείας.
ΥΓ- Καλύτερα να αποτύχεις πρωτοτυπώντας παρά να πετύχεις μιμούμενος.
Απάντησή -Η μίμηση είναι η ειλικρινέστερη μορφή κολακείας.
όμως- Το να ακούς, όχι το να μιμείσαι, ίσως είναι η ειλικρινέστερη μορφή κολακείας.
ΥΓ- Καλύτερα να αποτύχεις πρωτοτυπώντας παρά να πετύχεις μιμούμενος.
Οι μέδουσες της Καραϊβικής μπορούν να μαθαίνουν εμπειρικά, παρόλο που δεν έχουν εγκέφαλο, μια ανακάλυψη που ρίχνει φως στην εξέλιξη και τους μηχανισμούς πίσω από τη μάθηση.
Μέχρι τώρα, οι ερευνητές υπέθεταν ότι η εκμάθηση και η προσαρμογή μιας συμπεριφοράς – όπως η αποφυγή ενός ζεστού τηγανιού έπειτα από έγκαυμα – περιοριζόταν σε βιολογικά πιο πολύπλοκους έμβιους οργανισμούς με σχετικά μεγάλο εγκέφαλο, συμπεριλαμβανομένων ποντικών, πτηνών και πρωτευόντων. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες έχουν υποδείξει ότι και πιο απλά πλάσματα μπορεί να έχουν αυτή την ικανότητα.
Οι ερευνητές τοποθέτησαν τις μέδουσες μέσα σε κάδους με νερό, χρησιμοποιώντας ειδικό χρωματισμό και φωτισμό και προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν προσκρούουν στα τοιχώματά τους.
Υστερα από οκτώ λεπτά οι μέδουσες κολυμπούσαν 50% πιο μακριά από τα τοιχώματα και είχαν σχεδόν τετραπλασιάσει τον αριθμό των ελιγμών τους.
Τα αποτελέσματα από τα πρόσφατα πειράματα υποδηλώνουν ότι οι μέδουσες αυτές διαθέτουν κάποιο επίπεδο βραχυπρόθεσμης μνήμης, επειδή μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους με βάση την εμπειρία του παρελθόντος, δήλωσε ο Μάικλ Εϊμπρας, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ.
Η εργασία καταδεικνύει ότι «τα νευρικά συστήματα σε αυτά τα πλάσματα μπορούν να επιτύχουν αρκετά εντυπωσιακές λειτουργίες», εκτίμησε ο Σάιμον Σπρέχερ από το Πανεπιστήμιο του Fribourg στην Ελβετία, ο οποίος δεν συμμετείχε στην εργασία.
Με πληροφορίες από New Scientist, New York Times
Δεν είστε μόνοι που ο ύπνος τους εξαρτάται από αυτό! Τα σκεπάσματα φαίνεται ότι έχουν την… μαγική ιδιότητα να μας βοηθούν να κοιμόμαστε πιο γρήγορα. Ακόμα και όταν κάνει ζέστη, οι περισσότεροι χρειάζονται έστω ένα σεντόνι για να αποκοιμηθούν.
Υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι για τους οποίους είμαστε “προγραμματισμένοι να κοιμόμαστε καλύτερα και πιο γρήγορα με κάποιο σκέπασμα.
Είμαστε θερμόαιμα πλάσματα, πράγμα που σημαίνει ότι το σώμα μας ρυθμίζει την εσωτερική του θερμοκρασία και αυτό μας βοηθά να παραμείνουμε ζεστοί. Ωστόσο, όταν είμαστε σε βαθύ ύπνο, αυτός ο έλεγχος εξασθενεί. Τότε είναι που… ζητάμε βοήθεια από τα πράγματα γύρω μας, δηλαδή από κάποιο σκέπασμα. Αυτό βοηθάει το σώμα μας να προσαρμόσει και να διατηρήσει τη θερμοκρασία του.
Είμαστε επίσης “πλάσματα της συνήθειας” και αυτό έχει τεράστιο αντίκτυπο στο γιατί χρειαζόμαστε τα σκεπάσματα ακόμα και όταν κάνει ζέστη. Ακόμα κι αν δεν πρόκειται για αίσθημα ασφάλειας, έχουμε μάθει να σκεπαζόμαστε στον ύπνο όλη μας τη ζωή και είναι χαραγμένο στη ρουτίνα μας από μικρή ηλικία. Έτσι, όταν πηγαίνουμε για ύπνο και σκεπαζόμαστε, το σώμα μας λαμβάνει το σήμα ότι είναι ώρα να κοιμηθούμε.
Η σεροτονίνη είναι μια από τις χημικές ουσίες που μας κάνουν να αισθανόμαστε καλά και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο να είμαστε χαρούμενοι και ήρεμοι. Όταν είμαστε αγχωμένοι και ανήσυχοι, είναι δύσκολο να κοιμηθούμε. Ωστόσο, μόλις σκεπαστούμε, η ποσότητα αυτής της χημικής ουσίας αυξάνεται και αυτά τα συναισθήματα αρχίζουν να εξαφανίζονται.
Τα σκεπάσματα ενεργοποιούν μια αίσθηση ασφάλειας γιατί ο πιο κοινός φόβος που είχαμε όταν ήμασταν παιδιά ήταν ο φόβος για το σκοτάδι. Έτσι, όταν άρχισε αυτό το συναίσθημα, σκεπαζόμασταν εντελώς. Ήταν η… μαγική μας απόδραση που καταπολεμούσε κάθε φόβο και μας έκανε να νιώθουμε προστατευμένοι. Αυτό το αίσθημα ασφάλειας μας ακολουθεί σε όλη μας τη ζωή, όταν είμαστε κάτω από τα σκεπάσματά μας.
Πηγή: https://brightside.me
Μια φορά και έναν καιρό, στις αρχές του 20ού αιώνα, συνέβη κάτι παράξενο:
Στη
Μητρόπολη της πανίσχυρης Βρετανικής Αυτοκρατορίας, κάποιοι ασυνήθιστοι
άνθρωποι αποφάσισαν να ιδρύσουν μια εξίσου ασυνήθιστη Λέσχη. Η ιστορία
τους καθώς και κάποια απ’ τα μυστικά τους, ξεδιπλώνονται σε τούτο το
βιβλίο. Οι δραστηριότητές τους επηρέασαν την εξέλιξη του παγκόσμιου
πολιτισμού μας κατά τρόπο υπόγειο αλλά ουσιαστικό. Βλέπετε, οι
ασυνήθιστοι εκείνοι άνθρωποι αποφάσισαν να ψηλαφήσουν κάποιες μυστικές
πτυχές του κόσμου μας. Απομακρύνθηκαν απ’ τα πολύβουα πλήθη,
περιπλανήθηκαν σε τόπους μυστικούς και ανίχνευσαν μύθους και θρύλους που
βυθίζονταν σταδιακά στα διαλυτικά νερά της λήθης. Ξεγλίστρησαν απ’ τα
δίχτυα αλαζονικών προκαταλήψεων, αψήφησαν τις γνώμες των πολλών,
ερμήνευσαν το σύμπαν με άλλα μάτια, μέσα απ’ τα πρίσματα εναλλακτικών
θεωριών, και, όπως συμβαίνει πάντα σ’ αυτούς που βρίσκουν το θάρρος να
εξερευνήσουν καινούργια μονοπάτια, βρέθηκαν αντιμέτωποι με το θαυμαστό,
το παράξενο και το αναπάντεχο.
Αρχαίες μαγείες αναδύθηκαν μπροστά
τους, το μυστήριο και η μαγεία τούς τύλιξαν με τα σαγηνευτικά τους
πέπλα και αφουγκράστηκαν το κάλεσμα διανοιών και δυνάμεων προαιώνιων,
που η φωνή τους είχε σκεπαστεί απ’ τον ορυμαγδό της νέας τεχνολογικής
εποχής.
Εκείνοι τόλμησαν να σκεφτούν διαφορετικά. Εσείς θα το
τολμήσετε; Αν το πράξετε πάντως, αυτή σας η απόφαση θα είναι μια ιαχή
ελευθερίας. Και, πού ξέρετε, μπορεί κάποιος ή κάτι εκεί έξω να σας
ακούσει και να σας στείλει τη δική του απελευθερωτική απάντηση.
βρείτε τα βιβλία του Ερίκ Σμυρναίου ΕΔΏ

* Το άρθρο του ερευνητή στο CNRS στο Παρίσι, Hugo Mercier δημοσιεύτηκε στο Aeon. Τo Αeon, είναι διαδικτυακό περιοδικό, που θέτει μεγάλα ερωτήματα, αναζητώντας φρέσκες απαντήσεις και μια νέα οπτική στην κοινωνική πραγματικότητα, την επιστήμη, τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό. Το NEWS 24/7 αναδημοσιεύει κάθε εβδομάδα μια ιστορία για όσους λατρεύουν την πρωτότυπη σκέψη πάνω σε παλιά και νέα ζητήματα.
Όλοι γνωρίζουμε ανθρώπους που έχουν υποφέρει από την υπερβολική εμπιστοσύνη που έχουν δείξει: εξαπατημένοι πελάτες, εγκαταλελειμμένοι εραστές, φίλοι που τους έχουν αποφύγει. Πράγματι, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε "καεί" από άστοχη εμπιστοσύνη. Αυτές οι προσωπικές και έμμεσες εμπειρίες μας κάνουν να πιστεύουμε ότι οι άνθρωποι δείχνουν υπερβολική εμπιστοσύνη, αγγίζοντας συχνά την αφέλεια.
Στην πραγματικότητα, δεν εμπιστευόμαστε αρκετά.
Πάρτε δεδομένα σχετικά με την εμπιστοσύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες (το ίδιο θα ίσχυε τουλάχιστον στις περισσότερες πλούσιες δημοκρατικές χώρες). Η διαπροσωπική εμπιστοσύνη, ένα μέτρο για το εάν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι άλλοι είναι γενικά αξιόπιστοι, βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν 50 ετών. Ωστόσο, είναι απίθανο οι άνθρωποι να είναι λιγότερο αξιόπιστοι από πριν: η τεράστια πτώση της εγκληματικότητας τις τελευταίες δεκαετίες υποδηλώνει το αντίθετο. Η εμπιστοσύνη στα μέσα ενημέρωσης βρίσκεται επίσης στο χαμηλότερο επίπεδο, παρόλο που τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης έχουν ένα εντυπωσιακό (αν όχι αψεγάδιαστο) ρεκόρ ακρίβειας.
Εν τω μεταξύ, η εμπιστοσύνη στην επιστήμη έχει συγκριτικά κρατήσει καλά, με τους περισσότερους ανθρώπους να εμπιστεύονται τους επιστήμονες τις περισσότερες φορές. Ωστόσο, σε ορισμένες τουλάχιστον περιοχές, από την κλιματική αλλαγή έως τον εμβολιασμό, ένα μερίδιο του πληθυσμού δεν εμπιστεύεται αρκετά την επιστήμη, με καταστροφικές συνέπειες.
Οι κοινωνικοί επιστήμονες έχουν μια ποικιλία εργαλείων για να μελετήσουν πόσο έμπιστοι και πόσο αξιόπιστοι είναι οι άνθρωποι. Το πιο δημοφιλές είναι το παιχνίδι εμπιστοσύνης, στο οποίο παίζουν δύο συμμετέχοντες, συνήθως ανώνυμα. Στον πρώτο συμμετέχοντα δίνεται ένα μικρό χρηματικό ποσό, 10 δολάρια ας πούμε, και του ζητείται να αποφασίσει πόσα θα μεταφέρει στον άλλο συμμετέχοντα. Το ποσό που μεταφέρεται τριπλασιάζεται στη συνέχεια και ο δεύτερος συμμετέχων επιλέγει πόσα θα επιστρέψει στον πρώτο. Τουλάχιστον στις δυτικές χώρες, η εμπιστοσύνη ανταμείβεται: όσο περισσότερα χρήματα μεταφέρει ο πρώτος συμμετέχων, τόσο περισσότερα χρήματα στέλνει ο δεύτερος, και έτσι με τόσα περισσότερα χρήματα καταλήγει ο πρώτος συμμετέχων. Παρ' όλα αυτά, οι πρώτοι συμμετέχοντες μεταφέρουν κατά μέσο όρο μόνο τα μισά χρήματα που έχουν λάβει. Σε ορισμένες μελέτες, εισήχθη μια παραλλαγή στην οποία οι συμμετέχοντες γνώριζαν ο ένας την εθνικότητα του άλλου. Η προκατάληψη οδήγησε τους συμμετέχοντες στη δυσπιστία για ορισμένες ομάδες - Ισραηλίτες άνδρες ανατολικής καταγωγής (Ασιάτες και Αφρικανοί μετανάστες και οι γεννημένοι στο Ισραήλ απόγονοί τους) ή μαύροι μαθητές στη Νότια Αφρική - μεταφέροντάς τους λιγότερα χρήματα, παρόλο που αυτές οι ομάδες αποδείχθηκαν εξίσου αξιόπιστες με τις πιο σεβαστές ομάδες.
Εάν οι άνθρωποι και οι θεσμοί είναι πιο αξιόπιστοι από ό,τι πιστεύουμε, γιατί δεν το κάνουμε σωστά; Γιατί δεν εμπιστευόμαστε περισσότερο;
Το 2017, ο κοινωνικός επιστήμονας Toshio Yamagishi είχε την καλοσύνη να με προσκαλέσει στο διαμέρισμά του στη Μασίντα, μια πόλη στη μητροπολιτική περιοχή του Τόκιο. Ο καρκίνος που θα του έπαιρνε τη ζωή λίγους μήνες αργότερα τον είχε αποδυναμώσει, ωστόσο διατηρούσε τον νεανικό ενθουσιασμό για έρευνα και το κοφτερό μυαλό. Με αυτή την ευκαιρία, συζητήσαμε μια ιδέα του με βαθιές συνέπειες για το θέμα: την πληροφοριακή ασυμμετρία μεταξύ εμπιστοσύνης και μη εμπιστοσύνης.
Όταν εμπιστεύεσαι κάποιον, καταλήγεις να καταλάβεις αν η εμπιστοσύνη σου ήταν δικαιολογημένη ή όχι. Ένας γνωστός ρωτάει αν μπορεί να κοιμηθεί στο χώρο σου για λίγες μέρες. Εάν αποδεχτείς, θα μάθεις αν είναι καλός καλεσμένος ή όχι. Ένας συνάδελφος σε συμβουλεύει να αποκτήσεις μια νέα εφαρμογή λογισμικού. Αν ακολουθήσεις την συμβουλή του, θα μάθεις αν το νέο λογισμικό λειτουργεί καλύτερα από αυτό που είχες συνηθίσει να χρησιμοποιείς.
Αντίθετα, όταν δεν εμπιστεύεσαι κάποιον, τις περισσότερες φορές δεν ανακαλύπτεις ποτέ αν έπρεπε να τον εμπιστευτείς. Εάν δεν προσκαλέσεις τον γνωστό σου, δεν θα μάθεις αν θα ήταν καλός καλεσμένος ή όχι. Εάν δεν ακολουθήσεις τις συμβουλές του συναδέλφου σου, δεν θα μάθεις αν η νέα εφαρμογή λογισμικού είναι στην πραγματικότητα καλύτερη και, επομένως, εάν ο συνάδελφός σου δίνει καλές συμβουλές σε αυτόν τον τομέα.
Αυτή η πληροφοριακή ασυμμετρία σημαίνει ότι μαθαίνουμε περισσότερα με το να εμπιστευόμαστε παρά με το να μην εμπιστευόμαστε. Επιπλέον, όταν εμπιστευόμαστε, μαθαίνουμε όχι μόνο για συγκεκριμένα άτομα, μαθαίνουμε γενικότερα για το είδος των καταστάσεων για τις οποίες πρέπει ή δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε. Γινόμαστε καλύτεροι όταν δείχνουμε εμπιστοσύνη.
Ο Yamagishi και οι συνάδελφοί του απέδειξαν τα μαθησιακά πλεονεκτήματα της εμπιστοσύνης. Τα πειράματά τους ήταν παρόμοια με τα παιχνίδια εμπιστοσύνης, αλλά οι συμμετέχοντες μπορούσαν να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους πριν πάρουν την απόφαση να μεταφέρουν χρήματα (ή όχι) στον άλλον. Οι πιο έμπιστοι συμμετέχοντες ήταν καλύτεροι στο να καταλάβουν ποιος θα ήταν αξιόπιστος ή σε ποιον θα έπρεπε να μεταφέρουν χρήματα.
Βρίσκουμε το ίδιο μοτίβο σε άλλους τομείς. Οι άνθρωποι που εμπιστεύονται περισσότερο τα μέσα ενημέρωσης είναι πιο ενημερωμένοι για την πολιτική και τις ειδήσεις. Όσο περισσότερο εμπιστεύονται οι άνθρωποι την επιστήμη, τόσο πιο επιστημονικά εγγράμματοι είναι. Ακόμα κι αν αυτά τα στοιχεία παραμένουν συσχετιστικά, είναι λογικό οι άνθρωποι που εμπιστεύονται περισσότερο να πρέπει να βελτιώνονται στο να καταλάβουν ποιον να εμπιστευτούν. Στην εμπιστοσύνη όπως και σε οτιδήποτε άλλο, η πρακτική τελειοποιεί.
Η διορατικότητα του Yamagishi μας παρέχει έναν λόγο να έχουμε εμπιστοσύνη. Στη συνέχεια, όμως, το μυστήριο κορυφώνεται: εάν η εμπιστοσύνη παρέχει τέτοιες ευκαιρίες μάθησης, θα πρέπει να εμπιστευόμαστε πάρα πολύ, αντί για όχι αρκετά. Κατά ειρωνικό τρόπο, ο ίδιος ο λόγος για τον οποίο πρέπει να εμπιστευόμαστε περισσότερο – το γεγονός ότι κερδίζουμε περισσότερες πληροφορίες από το να εμπιστευόμαστε παρά από το να μην εμπιστευόμαστε – μπορεί να μας κάνει να έχουμε την τάση να εμπιστευόμαστε λιγότερο.
Όταν η εμπιστοσύνη μας διαψεύδεται – όταν εμπιστευόμαστε κάποιον που δεν θα έπρεπε – το κόστος είναι σημαντικό και η αντίδρασή μας κυμαίνεται από ενόχληση μέχρι οργή και απόγνωση. Το όφελος - αυτό που μάθαμε από το λάθος μας - είναι εύκολο να παραβλεφθεί. Αντίθετα, το κόστος της μη εμπιστοσύνης σε κάποιον που θα μπορούσαμε να εμπιστευτούμε είναι, κατά κανόνα, αόρατο. Δεν ξέρουμε για τη φιλία που θα μπορούσαμε να είχαμε δημιουργήσει (αν αφήναμε εκείνον τον γνωστό να κοιμηθεί στον χώρο μας). Δεν συνειδητοποιούμε πόσο χρήσιμες θα ήταν κάποιες συμβουλές (αν χρησιμοποιούσαμε τη συμβουλή του συναδέλφου μας σχετικά με τη νέα εφαρμογή λογισμικού).
Δεν εμπιστευόμαστε αρκετά γιατί το κόστος της εσφαλμένης εμπιστοσύνης είναι πολύ προφανές, ενώ τα (μαθησιακά) οφέλη της λανθασμένης εμπιστοσύνης, καθώς και το κόστος της λανθασμένης δυσπιστίας, είναι σε μεγάλο βαθμό κρυμμένα. Θα πρέπει να εξετάσουμε αυτά τα κρυφά κόστη και οφέλη: σκεφτείτε τι μαθαίνουμε εμπιστευόμενοι τους ανθρώπους με τους οποίους μπορεί να γίνουμε φίλοι, τη γνώση που μπορούμε να αποκτήσουμε.
Το να δίνουμε στους ανθρώπους μια ευκαιρία δεν είναι μόνο το ηθικό πράγμα που πρέπει να κάνουμε. Είναι επίσης το έξυπνο πράγμα που πρέπει να κάνουμε.
ΠΗΓΗ- https://www.news247.gr
Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr Το βίντεο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με πρώτη ματιά: Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών , Ρόμπερτ Χάμπεκ εμφανίζεται να ανακοινώνει μπροστά στις κάμερες ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αποφάσισε να κλείσει όλες τις ανοικτές πισίνες.
Το βίντεο κάνει τον γύρο του Διαδικτύου και προέρχεται από τον τηλεοπτικό σταθμό Phoenix, όπως αναφέρει το σήμα στο πάνω μέρος της οθόνης. Ο Χάμπεκ «εξηγεί» μάλιστα ότι η απαγόρευση ψηφίστηκε εκτάκτως με νόμο ,γιατί στο παρελθόν είχαν εκδηλωθεί «επιθέσεις» και «δυσάρεστα περιστατικά» σε ανοικτές πισίνες. Μόνο που ο Χάμπεκ δεν είπε ποτέ κάτι τέτοιο.
Πρόκειται για το λεγόμενο deepfake: βίντεο που έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία για να αντικαταστήσει πειστικά την ομοιότητα και τη φωνή ενός ατόμου με ενός άλλου.Η φωνή που χρησιμοποιείται μοιάζει με αυτή του Χάμπεκ και οι κινήσεις των χειλιών του έχουν προσαρμοστεί στο νέο περιεχόμενο. Μια επεξεργασία που είναι δυνατή πλέον με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ),που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πλαστά βίντεο και προγραμματισμό chatbot που διαδίδουν ρατσισμό, σεξισμό ή θεωρίες συνωμοσίας. «Με τα deepfakes δεν θα πιστεύουμε πλέον στα μάτια και στα αυτιά μας.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει εδώ και καιρό όχι μόνο κείμενο και εικόνες, αλλά και ήχους και βίντεο. Δύσκολα διακρίνονται από πραγματικές ηχογραφήσεις και βιντεοσκοπήσεις» λέει στην Ναυτεμπορική ένας ειδικός, που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Πρόσφατα κυκλοφόρησε για παράδειγμα, μια ψεύτικη φωτογραφία που δείχνει τον Πάπα να φορά ένα πολυτελές μπουφάν. Πριν λίγες μέρες επίσης, κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο ψεύτικο υλικό μιας υποτιθέμενης έκρηξης στο Πεντάγωνο.
Τα πλάνα στα κοινωνικά δίκτυα προκάλεσαν την κατάρρευση των τιμών των μετοχών, τουλάχιστον για σύντομο χρονικό διάστημα. Ενα ψεύτικο βίντεο του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι , στο οποίο καλούσε τον Ουκρανό στρατό του να καταθέσει τα όπλα, παρά λίγο να προκαλέσει κρίση στο Κίεβο».
«Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την ιστορία – όπως έκανε η ατομική βόμβα. Οι απαγορευτικοί νόμοι της ΕΕ δεν μπορούν να δαμάσουν την τεχνολογία. Το λογισμικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ψεύτικων φωτογραφιών και βίντεο , θα βρίσκεται μαζικά στην ελεύθερη αγορά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα» τονίζει ο ειδικός.
Όπως προειδοποιεί χαρακτηριστικά, «φτάνει η στιγμή του Φρανκενστάιν. Αν δεν ελέγξουμε την τεχνητή νοημοσύνη, θα μας ελέγχει αυτή».
Chatbots όπως το ChatGPT από το OpenAI ή το Bard από την Google δημιουργούν κείμενα για οποιοδήποτε θέμα με το πάτημα ενός κουμπιού και μάλιστα καλής ποιότητας.
Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης όπως το Midjourney ή το Stable Diffusion, από την άλλη πλευρά, δημιουργούν με τις κατάλληλες εντολές, φωτογραφίες, βίντεο και κινούμενα σχέδια μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Τέτοια συστήματα AI είναι γενικά διαθέσιμα – μερικά ακόμη και δωρεάν, τα καλύτερα κοστίζουν λίγα ευρώ το μήνα. Υπάρχει τώρα μια πραγματική πλημμύρα εφαρμογών που καθιστούν τη δυνατότητα για deepfakes, διαθέσιμη σε όλους, χωρίς προηγούμενη γνώση. «Η διάκριση μεταξύ αληθινού και ψεύτικου βίντεο είναι δύσκολο να επαληθευτεί για τους απλούς ανθρώπους και σύντομα ,ούτε για τους ειδικούς» τονίζει η ίδια πηγή στη «Ν». «Μέχρι στιγμής, ενδείξεις για fake τεχνητή παραγωγή μπορούν να βρεθούν μέσω της AI. Όσο όμως τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζουν να βελτιώνονται, αυτό μπορεί σύντομα να μην είναι πλέον δυνατό», προσθέτει.
Η Σάρα Θίστ μετέχει στη μη κυβερνητική οργάνωση Correctiv και η δουλειά της είναι να βρίσκει και να αναγνωρίζει ψεύτικα βίντεο. Στον ιστότοπό της περιγράφει τρόπους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάκριση ενός πρωτότυπου από ένα αντίγραφο τεχνητής νοημοσύνης. Ακόμη και οι ειδικοί πληροφορικάριοι της Correctiv δυσκολεύονται να εντοπίσουν τις ψευδείς πληροφορίες, επειδή διαδίδονται τόσο γρήγορα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
«Πρέπει να προσέχετε πολύ τις λεπτομέρειες», εξηγεί η Θιστ. Για παράδειγμα, εάν οι κινήσεις των χειλιών ταιριάζουν με αυτό που ακούγεται ή εάν ένα χέρι έχει πάρα πολλά… δάχτυλα. Όμως η Γερμανίδα ειδικός φοβάται ότι το ανθρώπινο πλεονέκτημα να αναγνωρίζει το αληθινό από το ψεύτικο, σταδιακά μπορεί να εξαφανιστεί. Γιατί «η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μάθει από τα… δικά της λάθη.»
Τα παραπλανητικά deepfakes μπορούν δυστυχώς να συμβάλουν στη διάβρωση της κοινής βάσης δεδομένων του πληθυσμού και να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοκρατία, μακροπρόθεσμα. «Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιτρέψει σε εγκληματίες ή μυστικές υπηρεσίες να χειραγωγούν τους πολίτες πιο εύκολα και να πλημμυρίζουν τις δημόσιες συζητήσεις με ψέματα και προπαγάνδα», προειδοποιεί η Γερμανίδα υπουργός Εσωτερικών Νάνσι Φέιζερ. «Τα Deepfakes που μιμούνται ή παραποιούν φωνές ή πρόσωπα μπορεί να είναι ένα πολύ επικίνδυνο εργαλείο κατά της δημοκρατίας», προσθέτει.
«Ο καθοριστικός παράγοντας είναι ότι πρέπει πάντα να αντιμετωπίζουμε γεγονότα και να εντοπίζουμε και να αποκαλύπτουμε γρήγορα τα πλαστά», τόνισε η Φέιζερ.
Ο Αρμιν Γκρούνβαλντ ,καθηγητής Φιλοσοφίας της Τεχνολογίας στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καρλσρούης, σημειώνει ότι πολλές χώρες δεν αντιδρούν όπως πρέπει στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης. «Η βάση δεδομένων της κοινωνίας είχε διαβρωθεί ακόμη και πριν από την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης – κυρίως λόγω των ψεύτικων ειδήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», λέει ο καθηγητής Γκρούβαλντ, που είναι επίσης και επικεφαλής του Γραφείου Αξιολόγησης Τεχνολογίας στη γερμανική Βουλή. Δεν είναι τυχαίο-προσθέτει-που ένας στους δύο πολίτες ηλικίας 16 έως 75 ετών, βλέπει τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης όπως η χρήση ChatGPT για τη συγγραφή κειμένων, ως απειλή για τη δημοκρατία, σύμφωνα με έρευνα του ινστιτούτου Forsa. Ειδικά στη φάση της προεκλογικής εκστρατείας, θα πρέπει να καταστεί σαφές εάν οι ανησυχίες του πληθυσμού είναι δικαιολογημένες.
Ορισμένοι βουλευτές του ακροδεξιού AfD χρησιμοποιούν ήδη ψεύτικες εικόνες για να περάσουν το δικό τους μήνυμα. Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του AfD, Νόρμπερτ Κλάινβάχτερ δημοσίευσε μάλιστα βίντεο στο Instagram μιας ομάδας νεαρών ανδρών που φώναζαν «Όχι σε περισσότερους πρόσφυγες». Όπως αποδείχθηκε, η εικόνα είχε δημιουργηθεί από AI. Ο πολιτικός του AfD δικαιολογήθηκε στο ARD ότι τα μοτίβα ήταν «οπτικά σαφώς αναγνωρίσιμα ως τεχνητή απεικόνιση». Επομένως, η επισήμανση ήταν …περιττή.
Η λύση στο ψέμα; Ο καθηγητής Γκρούνβαλντ αναφέρει τα λόγια του μεγάλου φιλόσοφου Εμμάνουελ Κάντ: «Τολμήστε να σκεφτείτε μόνοι σας». Το πιο σημαντικό πράγμα, λέει ο Γερμανός καθηγητής «είναι να εμπιστευόμαστε τους εαυτούς μας, να κάνουμε τις δικές μας κρίσεις και όχι απλώς να παπαγαλίζουμε αυτό που λένε τα ψηφιακά συστήματα».
Έλον Μασκ: Η Neuralink πήρε έγκριση από τον FDA για δοκιμές σε ανθρώπους - Θέλει να βοηθήσει στην αποκατάσταση της όρασης και της κινητικότητας των ανθρώπων
Η εταιρία εγκεφαλικών τσιπ του Έλον Μασκ έλαβε έγκριση από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για τη διεξαγωγή των πρώτων δοκιμών της σε ανθρώπους.Η εταιρία εμφυτευμάτων Neuralink του δισεκατομμυριούχου θέλει να βοηθήσει στην αποκατάσταση της όρασης και της κινητικότητας των ανθρώπων συνδέοντας τους εγκεφάλους με τους υπολογιστές.
Λέει, ωστόσο, ότι δεν έχει άμεσα σχέδια να ξεκινήσει την πρόσληψη συμμετεχόντων. Οι προηγούμενες φιλοδοξίες του Μασκ για την έναρξη δοκιμών δεν κατέληξαν σε επιτυχία. Μια προηγούμενη προσπάθεια της Neuralink να κερδίσει την έγκριση του FDA απορρίφθηκε για λόγους ασφαλείας, σύμφωνα με έκθεση του πρακτορείου ειδήσεων Reuters τον Μάρτιο που επικαλέστηκε πολλούς νυν και πρώην υπαλλήλους.
Η Neuralink ελπίζει να χρησιμοποιήσει τα μικροτσίπ της για τη θεραπεία παθήσεων όπως η παράλυση και η τύφλωση και να βοηθήσει ορισμένα άτομα με αναπηρία να χρησιμοποιούν υπολογιστές και κινητή τεχνολογία.
Μολονότι ο κυβερνοχώρος και ο Παγκόσμιος Ιστός μάς παρέχουν μια φαινομενικά απεριόριστη δυνατότητα επικοινωνίας, αποθήκευσης και διακίνησης πληροφοριών, ταυτόχρονα αποτελούν έναν ανεξερεύνητο επιστημονικά και άρα αρκετά επισφαλή «τόπο» για τους χρήστες. Οσο για τη νέα ψηφιακή και διαρκώς επιτηρούμενη διαδικτυακή μας ζωή, αυτή μας προκαλεί πρωτοφανή κοινωνικά, ψυχολογικά και πολιτικά προβλήματα.
Εκατομμύρια άνθρωποι σε κάθε γωνιά του πλανήτη χρησιμοποιούν καθημερινά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) είτε για να δημιουργήσουν νέες σχέσεις με άγνωστους ανθρώπους είτε για να διατηρήσουν με διαφορετικό τρόπο τις ήδη υπάρχουσες. Οι περισσότεροι από όσους αρχίζουν να επισκέπτονται αυτούς τους διαδικτυακούς τόπους αποκτούν κυριολεκτικά εμμονή με αυτήν τη νέα μορφή κοινωνικής συναναστροφής, στην οποία αφιερώνουν πολύ μεγάλο μέρος του χρόνου τους. (βλ. «Η ζωή στον κυβερνοχώρο διαστέλλει τον ανθρώπινο χρόνο»)
Πρόκειται για ένα φαινόμενο που οι σύγχρονοι ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι το μελετούν συστηματικά τα τελευταία χρόνια με στόχο να ανακαλύψουν τα πιθανά οφέλη αλλά και τους κινδύνους που εγκυμονεί η χρήση αυτής της τεχνολογίας τόσο για τους μεμονωμένους χρήστες όσο και ευρύτερα για την κοινωνία. Ωστόσο, όπως θα δούμε, μια αυστηρά επιστημονική διερεύνηση των πολυάριθμων μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι κάθε άλλο παρά εύκολη: πολύ πριν ολοκληρωθεί η έρευνα, το αντικείμενό της έχει ήδη αλλάξει! Τα ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα απαιτούν χρόνο ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις σε αυτά τα νέα επικοινωνιακά εργαλεία τρέχουν με την ταχύτητα του φωτός.
Το Διαδίκτυο (Internet) είναι σήμερα ένα πολύπλοκο δίκτυο που συγκροτείται από επιμέρους μικρότερα δίκτυα για την καταγραφή, αποθήκευση και ανταλλαγή πληροφοριών.
Ανάμεσα στις πολλές υπηρεσίες οργάνωσης και πρόσβασης στις πληροφορίες του Διαδικτύου η πιο δημοφιλής υπηρεσία είναι ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web ή www), που φιλοξενεί σήμερα εκατοντάδες κοινωνικά δίκτυα (social networks).
Ενα από τα πιο δημοφιλή μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι το Facebook. Ιδρύθηκε το 2004 από τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ (M. Zuckerberg), τότε φοιτητή Πληροφορικής στο Χάρβαρντ, ο οποίος το προόριζε αρχικά για μέσο επικοινωνίας και επαφής μεταξύ των αποφοίτων του Χάρβαρντ.
Εξάλλου η ονομασία «Facebook» παραπέμπει στις ετήσιες επετηρίδες αποφοίτων των αμερικανικών κολεγίων.
Πολύ σύντομα βέβαια ο Ζάκερμπεργκ συνειδητοποίησε -και εκμεταλλεύτηκε με το αζημίωτο!- τις δυνατότητες αυτού του νέου επικοινωνιακού συστήματος.
Σήμερα το Facebook είναι το πλέον διαδεδομένο παγκοσμίως μέσο κοινωνικής δικτύωσης, με πάνω από ένα δισεκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες.
Πρόκειται για ένα νέο, εύκολο στη χρήση και σχετικά οικονομικό τρόπο επικοινωνίας και ανθρώπινης επαφής που έγινε εφικτός χάρη στις τεχνολογικές εφαρμογές της σύγχρονης πληροφορικής και της επιστήμης των υπολογιστών.
Μέσα σε μια δεκαετία, από το 2005 μέχρι σήμερα, η τυπικά αμερικανική κοινωνική συνήθεια να διατηρούν την επαφή τους -έστω και διαδικτυακά- οι απόφοιτοι ενός κολεγίου μετατράπηκε σε κυρίαρχη κοινωνική συμπεριφορά σε όλον τον πλανήτη.
Τα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, το My Space, το Orkut και το Twitter, μετέτρεψαν τον Παγκόσμιο Ιστό σε μια πολυσύχναστη εικονική «πλατεία» όπου καθημερινά συναντώνται και επικοινωνούν με πρωτοφανή ευκολία άνθρωποι που ζουν στην ίδια γειτονιά χωρίς να έχουν συναντηθεί ποτέ, ή και στα πιο απόμακρα σημεία του πλανήτη.
Ωστόσο, όπως μας υπενθυμίζουν τα πιο έγκυρα μέσα ενημέρωσης, δεν είναι όλα ρόδινα στον νέο επικοινωνιακό παράδεισο.
Οι φανατικοί επισκέπτες των κοινωνικών δικτύων εκτίθενται σε μια σειρά από λίγο-πολύ πραγματικούς κινδύνους.
Για παράδειγμα, από το 2009 μια σειρά από συστηματικές μελέτες του Βρετανού γιατρού Αρικ Ζίγκμαν (Aric Sigman) έδειξαν ότι: «Η αύξηση της εικονικής επικοινωνίας μεταξύ ατόμων που χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα μεταφράζεται πάντοτε, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουμε στη διάθεσή μας, σε μια σαφή μείωση της ικανότητάς τους να αλληλεπιδρούν με την πραγματικότητα».
Εκτός όμως από την απώλεια επαφής με την πραγματικότητα, άλλες έρευνες διέγνωσαν στους συστηματικούς χρήστες των κοινωνικών δικτύων μια σαφή μείωση της ικανότητας συγκέντρωσης και εστίασης της προσοχής, ενώ άλλοι ειδικοί διαπίστωσαν δυσχέρειες στη σύναψη πραγματικών ερωτικών σχέσεων.
Αυτές οι ερωτικές δυσλειτουργίες υποτίθεται ότι «εξηγούνται» από την υπερβολική συσσώρευση φαντασίας που επιδεικνύουν οι χρήστες του Διαδικτύου.
Ενα πρώτο σχετικά ασφαλές συμπέρασμα που προκύπτει από αυτές τις μελέτες είναι ότι ο τρόπος χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σχετίζεται στενά με τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά της ή του χρήστη: οι εξωστρεφείς προσωπικότητες τείνουν να χρησιμοποιούν τη διαδικτυακή επικοινωνία για να εκφράσουν ή να αυξήσουν αυτό το χαρακτηριστικό τους.
Αντίθετα, οι εσωστρεφείς χρήστες θα χρησιμοποιήσουν τις εικονικές επαφές τους ως δικαιολογία για να μειώσουν ή, σε ακραίες περιπτώσεις, για να εξαλείψουν τις πραγματικές κοινωνικές σχέσεις.
Αν τώρα λάβουμε υπόψιν ότι, σύμφωνα με αρκετές ιατρικές έρευνες, τα μοναχικά άτομα που επιδεικνύουν μια αυτιστική συμπεριφορά τείνουν να εκδηλώνουν περισσότερα προβλήματα φυσικής ή ψυχικής υγείας (όχι μόνο κατάθλιψη αλλά καρδιαγγειακές και αυτοάνοσες παθήσεις), κατανοούμε το γιατί αρκετοί γιατροί και ψυχολόγοι θεωρούν τις καταχρήσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως δυνητικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Πάντως, τέτοιες τεχνοφοβικές αντιδράσεις απέναντι στις υπηρεσίες του Παγκόσμιου Ιστού είναι απολύτως προβλέψιμες, όχι όμως πάντα δικαιολογημένες. Διότι βέβαια είναι σαφές ότι η εκρηκτική διάδοση των διαδικτυακών επαφών ήλθε να καλύψει συγκεκριμένα επικοινωνιακά κενά και ατομικά ή συλλογικά αδιέξοδα.
Ενα διαφορετικό αλλά αρκετά ενδιαφέρον πρόβλημα είναι η περιφρούρηση της ιδιωτικής ζωής και της προσωπικής αυτονομίας την εποχή του Διαδικτύου. Μπορεί να ακούγεται ως παράδοξο, όμως, την ίδια στιγμή που όλοι καταγγέλλουν το τέλος της ιδιωτικής ζωής εξαιτίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα άτομα νεαρής ηλικίας και οι έφηβοι καταφεύγουν σε αυτά για να δημιουργήσουν έναν προσωπικό ιδιωτικό χώρο!
Πράγματι, η λεγόμενη «ψηφιακή γενιά» έχει για το Διαδίκτυο μια εντελώς διαφορετική αντίληψη και σχέση απ’ ό,τι τα πιο ηλικιωμένα άτομα που μεγάλωσαν πριν από την εμφάνιση της νέας τεχνολογίας.
Για τους νεότερους ο εικονικός-ψηφιακός χώρος αποτελεί φυσική προέκταση του πραγματικού και εισέρχονται σε αυτόν για να διευρύνουν, χωρίς χρονικούς ή χωρικούς περιορισμούς, τις πραγματικές κοινωνικές τους σχέσεις.
Οι πιο ηλικιωμένοι, αντίθετα, υιοθετούν συνήθως μια διαφορετική στρατηγική: χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα για να συσφίγξουν ή να επιβεβαιώσουν κάποιες σχέσεις με άτομα που ήδη γνωρίζουν, ή για να προβάλουν αυτάρεσκα τον εαυτό τους σε άγνωστα άτομα που όμως χαίρουν της διαδικτυακής εκτίμησής τους.
Η Ντάνα Μπόιντ (Danah Boyd), ίσως η πιο διάσημη ερευνήτρια της λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ανέλυσε πριν από μερικά χρόνια τα χαρακτηριστικά των μηνυμάτων που οι άνθρωποι ανταλλάσσουν κατά τη διαδικτυακή τους επικοινωνία.
Οπως διαπίστωσε, πρόκειται συνήθως για τα ίδια πράγματα που συζητάμε σε ένα μπαρ: έρωτας, χρήμα-επάγγελμα, εξουσία, ανθρώπινες σχέσεις.
Μολονότι αρκετά ακριβής, αυτή η κατηγοριοποίηση αποκρύπτει, ωστόσο, μια σημαντική διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στις ανέμελες συζητήσεις με αγνώστους στο μπαρ και στα προσωπικά δεδομένα που εκμυστηρευόμαστε στο Διαδίκτυο.
Στα κοινωνικά δίκτυα τα όσα λέμε ή δείχνουμε καταγράφονται μονίμως και διαχέονται με τρόπους εντελώς απρόβλεπτους. Επιπλέον, αυτές οι ιδιωτικές πληροφορίες είναι εύκολα εντοπίσιμες και ανακλήσιμες χάρη στις πανίσχυρες μηχανές αναζήτησης του Google.
Για παράδειγμα, είναι πολύ δύσκολο να αποκρύψουμε τις ερωτικές μας «αταξίες» όταν αυτές έχουν καταγραφεί στον Παγκόσμιο Ιστό. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται σήμερα ως «ερωτική αναδρομή» (retrosexual).
Πρόκειται για την αναζήτηση στο Facebook πρώην ερωτικών συντρόφων για να μάθουμε πώς είναι και τι κάνουν σήμερα. Με κίνδυνο αυτές οι διαδικτυακές αναζητήσεις μας είτε να ενοχλήσουν τα πρόσωπα αυτά είτε να εξοργίσουν τους σημερινούς ερωτικούς μας συντρόφους.
Ισως γι’ αυτό οι περισσότεροι ειδικοί (ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι) συνιστούν στα ζευγάρια να περιφρουρούν την ιδιωτική τους ζωή στο Διαδίκτυο: ένα ζευγάρι δεν είναι καθόλου απαραίτητο να είναι και «φίλοι» στο Facebook.
Πέρα όμως από αυτά τα υποκριτικά τεχνάσματα, η ιστορία μάς διδάσκει ότι στις τεχνολογικές-κοινωνικές εξελίξεις επιστροφή δεν υπάρχει.
Τα νέα κοινωνικά δίκτυα θα αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που είμαστε και συνάπτουμε σχέσεις με τους άλλους.
Δεν πρόκειται βέβαια για κάτι πρωτόγνωρο. Κάτι ανάλογο συνέβη και στο παρελθόν μετά την επινόηση π.χ. της σταθερής και κατόπιν της κινητής τηλεφωνίας.
Ομως, πολύ πιο ανησυχητικές από την αποσάθρωση των ανθρώπινων σχέσεων είναι οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο κυβερνο-έγκλημα, δηλαδή στη δραστηριότητα των χάκερ.
Οι απομονωμένοι και ρομαντικοί «πειρατές» του Διαδικτύου, απ’ ό,τι φαίνεται, έχουν μετατραπεί σε επαγγελματίες του ψηφιακού εγκλήματος.
Οι άλλοτε μοναχικοί παραβάτες και ανιδιοτελείς καταστροφείς των διαδικτυακών στεγανών και των ψηφιακών εμποδίων έχουν γίνει πλέον οι καλοπληρωμένοι υπάλληλοι του οργανωμένου εγκλήματος ή των μυστικών υπηρεσιών.
Δεν υπάρχουν πια αθώοι εισβολείς ή ρομαντικοί κατασκευαστές ψηφιακών ιών. Η δράση των σημερινών χάκερ αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του παγκοσμιοποιημένου, και άρα πλανητικά οργανωμένου, εγκλήματος: μια νέα τεχνολογική μαφία που υπηρετεί τις ανάγκες για κέρδος και εξουσία της παραδοσιακής μαφίας.
Τελικά, όπως συνέβη και με κάθε άλλο επαναστατικό προϊόν της ανθρώπινης τεχνολογίας, η σκοτεινή πλευρά του κυβερνοχώρου αποτελεί την αναπόφευκτη αντανάκλαση του «σκότους» τόσο του δημιουργού της όσο και της κοινωνίας που οικειοποιείται αυτήν την τεχνολογία.
Η ψηφιακή τεχνολογία, αφού ανέτρεψε την παραδοσιακή έννοια του χώρου, φαίνεται πως ανατρέπει ριζικά και την έννοια του χρόνου, όπως τουλάχιστον την ορίζαμε συμβατικά και τη βιώναμε μέχρι σήμερα, χωρίζοντας την ημερήσια διάρκειά του σε 24 ώρες.
Το 2008 σχετική έρευνα της Cisco Systems, γνωστής πολυεθνικής εταιρείας η οποία σχεδιάζει και πουλά τεχνολογία και υπηρεσίες επικοινωνίας και διαδικτύωσης, διαπίστωνε ότι η «ψηφιακή» ημέρα ενός μέσου χρήστη του Διαδικτύου διαρκούσε τότε όχι 24 αλλά 36 ώρες και προέβλεπε ότι την επόμενη πενταετία η διάρκειά της θα διπλασιαζόταν.
Και η πρόβλεψη αυτή όχι μόνο επαληθεύτηκε αλλά σήμερα θεωρείται μάλλον συντηρητική!
Το «ψηφιακό 24ωρο» είναι μια νέα έννοια που αναφέρεται στον χρόνο που δαπανά κάποιος όταν κάνει χρήση των πολυάριθμων υπηρεσιών του Διαδικτύου.
Αυτός ο χρόνος υπολογίζεται εάν αθροίσουμε όλες τις εργασίες που εκτελούμε ταυτόχρονα όταν βρισκόμαστε στον κυβερνοχώρο.
Και οι διαδικτυακές εργασίες δεν είναι λίγες, αν συνυπολογίσει κάνεις όχι μόνο τις εργασίες που εκτελεί ως «ενεργός» χρήστης (αναζήτηση πληροφοριών, πληρωμή λογαριασμών, κρατήσεις εισιτηρίων κ.ά.) αλλά και αυτές που «τρέχουν» χωρίς να χρειάζεται η ενεργός συμμετοχή του («κατέβασμα» αρχείων, ταινιών κ.ά.).
Για παράδειγμα, εάν κάποιος «σερφάρει» στο Διαδίκτυο επί μία ώρα, ενώ παράλληλα ακούει μουσική από κάποιον ιστότοπο ή «κατεβάζει» κάποιο βίντεο από το You Tube, τότε ο «ψηφιακός χρόνος» του διπλασιάζεται.
Το εντυπωσιακό είναι ότι ο εκρηκτικός ρυθμός ανάπτυξης της χρήσης του Διαδικτύου δεν φαίνεται να επηρεάζεται από τη διεθνή οικονομική κρίση. Σε πλήρη αντίθεση μάλιστα με άλλα καταναλωτικά αγαθά, οι υπηρεσίες του Διαδικτύου είναι οι μόνες που δεν εμφανίζουν κάμψη.